Okresem największego rozpowszechnienia winorośli w Polsce był wiek XIV. Winnice zakładane były także przez mieszczan, a kroniki wymieniają liczne miejscowości, w których wyrabiano wino - najwięcej na Śląsku, a także między innymi w Zielonej Górze, Poznaniu, Toruniu, Płocku, Sandomierzu, Lublinie i Krakowie. Obecność uprawy winorośli znalazła potwierdzenie w nazewnictwie wielu polskich miejscowości, na przykład: Winnagóra, Winnica, Winiary, Winogrady itp. O ile w wieku XIII kiedy winiarstwo nie miało w Polsce większego znaczenia gospodarczego, a wino było luksusowym napojem możnych, o tyle wiek XIV przyniósł zasadniczą zmianę. Zwiększyła się poważnie powierzchnia upraw i znacznie wzrosła konsumpcja wina, które było powszechnie spożywane, na równi z piwem i miodem. Popularność wina krajowego utrzymała się także w XV wieku, pomimo coraz większego przywozu win francuskich, włoskich, niemieckich i węgierskich. Na korzyść win krajowych przemawiała przede wszystkim znacznie niższa cena. Regres w polskim winiarstwie rozpoczął się w XVI wieku. Powodem mniejszego zainteresowania zakładaniem nowych i dalszą eksploatacją starych winnic, był coraz powszechniejszy i tańszy import wina z krajów, gdzie uprawa winorośli jest łatwiejsza. Występujące w Polsce częściej mroźne zimy obniżały lub wręcz niweczyły plon winogron, co czyniło uprawę droższą i mniej opłacalną. W chłodniejsze lata krajowe wino było niższej jakości od zagranicznego. Ostateczne spustoszenie w polskich winnicach dokonały jednak nie mrozy, lecz długotrwałe wojny w XVII wieku. Wyniszczona tymi wojnami Polska stała się krajem zbyt ubogim, aby ktokolwiek myślał o zachowaniu tradycji winiarskich. Nieprzypadkowo okres ten dał początek trwającemu do dziś "kultowi" napoju pospólstwa - gorzałce.

W wieku XX najdłużej oparły się różnym przeciwnością (wojny, mrozy) winnice w rejonie Zielonej Góry. Jeszcze w okresie międzywojennym areał winnic zielonogórskich wynosił ok. 300 hektarów. Po II wojnie światowej winnice te ostatecznie upadły.

Trudna sytuacja ekonomiczna obecnych czasów wyzwala wiele nowych inicjatyw, zmierzających do poprawy bytu mieszkańców wsi. Typowym tego przykładem są coraz popularniejsze gospodarstwa o profilu agroturystycznym, dla których właśnie winnica, a w szczególności pełna wina piwnica, może być atrakcją przyciągającą turystów. Dzisiejsze winnice są zakładane najczęściej w rejonach gdzie kiedyś już istniały, np. Dolny Śląsk, Wielkopolska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Przedgórze Sudeckie, Pogórze Karpackie. Wiele wskazuje na to, że inicjatywy te mają realną szansę powodzenia. Są ostrożne i opierają się na rozsądnie przeprowadzonych kalkulacjach ekonomicznych. Za kolebkę odradzającego się w Polsce nowoczesnego winiarstwa uważane jest Podkarpacie.

« powrót