Historia winiarstwa podkarpackiego sięga mniej więcej około tysiąc lat. Wykopaliska archeologiczne dowodzą, że na przełomie IX i X wieku, uprawiano winorośl w sąsiednich rejonach Małopolski, wschodniej Słowacji i zachodniej Ukrainy.

O winiarstwie na ziemiach podkarpackich możemy mówić, że miało swoje początki już w XI i XII wieku. Uprawę winorośli w tym okresie propagował głownie kościół, co wynikało z zapotrzebowania na wino mszalne. Drugim aspektem uprawy winorośli w tych rejonach był fakt, iż stan dróg nie był zadawalający w owym czasie, dlatego też transport był zbyt kosztowny aby sprowadzać wino z zagranicy. Stała się więc opłacalna produkcja wina i uprawa winorośli na miejscu.

Spora cześć księży i zakonników, która przebywała na tych ziemiach polskich, wywodziła się z krain o tradycjach winiarskich. W rzymskim kościele byli to Włosi, Francuzi i Niemcy, a kościele prawosławnym Grecy i Bułgarzy. Zakładano głownie winnice przy ważniejszych grodach książęcych, takich jak Przemyśl czy Sanok, a wyrabiane tam wina trafiały na stoły przebywających tam władców i dostojników. Stąd też śladem tych upraw winorośli są nazwy geograficzne takie jak, Winna Góra, Winnica, Winne, Winiary, Winogrady, Moszczenica, itd.

Najważniejszym ośrodkiem winiarstwa na ziemiach podkarpackich w XII wieku stał się Przemyśl. Tutejsi książęta żenili się z córkami bizantyjskich cesarzy. Otaczali się greckimi obyczajami i dworzanami. Dlatego, też zaczęto sprowadzać na dwór z Bizancjum i Krymu licznych specjalistów w zakresie winiarstwa, którzy podnieśli poziom uprawy winorośli w tych regionach. W XIII wieku rozległe już winnice w Przemyślu posiadali także biskupi obrządku greckiego oraz klasztory franciszkanów i dominikanów.

Okolice Jasła natomiast obsadzane były przez benedyktynów z podkrakowskiego Tyńca, a dokładnie wokół zamku Golesz i Kołaczyc w dolinie Wisłoki.

W XIV wieku wino produkowane na polskich ziemiach stało się ważnym artykułem handlowym, a uprawą zajęli się głownie mieszczanie. W tym też czasie niemieccy osadnicy rozwinęli uprawę winiarstwa w okolicach Krosna oddalonego od Jasła o około 25 km. Władysław Jagiełło nadał mieszkańcom Przemyśla i jego okolic "zupełną i nieograniczoną wolność od opłat z winnic na lat szesnaście" co przyczyniło się do dalszego rozwoju winiarstwa w tych rejonach.

czytaj dalej »